Ongeval met pepperspray: spoel minstens 15 minuten lang de ogen

Hoewel de verkoop en gebruik van zelfverdedigingssprays in België verboden zijn, blijken ze toch gemakkelijk te vinden. In sommige buurlanden is de verkoop vrij en ook via het internet worden ze te koop aangeboden. Deze sprays bevatten sterk irriterende stoffen. Bij gebruik geven ze overvloedige traanvorming en wordt het slachtoffer weerloos. Gelijkaardige producten worden door de politie gebruikt bij betogingen.

Inhoud

Behandeling

Wat te doen als iemand met pepperspray in contact is gekomen?       

De persoon is niet rechtstreeks bespoten

  • Bij een incident in een gesloten ruimte verlaat je die best zo snel mogelijk. Frisse lucht inademen is de beste manier om de blootstelling te verminderen.
  • Mensen die ademhalingsmoeilijkheden krijgen, hebben medische hulp nodig, zeker personen die lijden aan astma.
  • Raad het slachtoffer aan van kledij te veranderen, een douche te nemen en de haren te wassen.
  • Na verluchting dient het lokaal grondig gereinigd te worden. De irriterende stoffen zijn niet vluchtig, maar worden verspreid in een nevel met kleine druppeltjes die lang in de lucht blijven hangen. Geleidelijk slaan ze neer op allerlei oppervlakken. Bijgevolg moeten alle oppervlakken schoongemaakt worden met water en zeep. Reinig ook alle stoffen zoals gordijnen, overgordijnen, tapijten … Dit moet erg grondig gebeuren, anders zal het prikkelende effect niet verdwijnen.

Het slachtoffer is van dichtbij (minder dan 1 meter) bespoten

Het product moet zo snel mogelijk van het slachtoffer worden verwijderd:

  • Spoel de ogen gedurende ten minste 15 minuten met stromend lauw water onder een kraan of in de douche. Bekijk ook onze video, die uitlegt hoe je correct moet spoelen, via deze link
  • Aangezien het actieve product niet oplosbaar is in water wordt aangeraden de huid te reinigen met een vettig product als Niveacrème (bij gebrek hieraan: slaolie …) of make-up remover. Reinig kleine stukjes huid tegelijk en verander dikwijls van watje om te vermijden dat het irriterende product overgebracht wordt naar gedeelten waar het zich nog niet bevond.
  • Stop de gecontamineerde kledij in een plastieken zak tot alles grondig kan worden gewassen. Overweeg om sterk gecontamineerde kledij weg te gooien.
  • Was de haren met shampoo.

Het slachtoffer moet onderzocht worden door een huisarts of een oogarts om eventuele letsels op te sporen.

Wanneer ‘s anderendaags de huid rood en gezwollen is, kan een zwak gedoseerde cortisonezalf nuttig zijn. Als er blaren optreden moeten die behandeld worden als brandwonden. Controle door een arts is aangewezen.

De reiniging van de lokalen: zoals hoger vermeld.

Symptomen

Er zijn twee mogelijke situaties.

Verneveling op afstand

 

  • Onmiddellijk tranen en pijn in de ogen.
  • Prikkeling van de keel en ademhalingswegen.
  • Bij gevoelige personen (astmalijders): eventueel een astma-aanval, zeker bij langdurige blootstelling (bv.. in een kleine gesloten ruimte).
  • Bij langdurige blootstelling op de huid (bv in gesloten ruimte) kunnen intense brandende pijn, prikkelend gevoel, zwellingen of een huidreactie zoals roodheid, huiduitslag of zelfs blaren optreden.

Het slachtoffer wordt rechtstreeks bespoten

Dit gebeurt regelmatig bij kinderen die met een bus spelen of bij aanvallen op een korte afstand.

  • In de ogen: hevige pijn met sterke traanvorming en problemen om de ogen nog open te houden. Er is gevaar voor verbranding van het hoornvlies.
  • Op de huid: hevig brandende pijn (die dikwijls nog toeneemt bij spoelen met water). De dag nadien is de huid vaak rood en gezwollen, zeker aan de oogleden. Bij kleine kinderen zijn blaren mogelijk (dit zijn brandwonden van de tweede graad!).
  • Prikkeling van de luchtwegen (astma-aanval mogelijk bij astmalijders).

Preventie

Pepperspray in je tas vormt een risico voor jezelf en je kind.

Versie 1/2026