De inname van taxus is gevaarlijk: zoek medische hulp

Alle delen van taxus zijn giftig behalve het helderrode vruchtvlees van de schijnbessen, die alleen voorkomen op vrouwelijke exemplaren. De meest frequent aangeplante soort in België is de Taxus baccata of venijnboom. Vermijd het aanplanten van taxus in een omgeving waar jonge kinderen spelen. Kinderen worden vooral aangetrokken door de felle rode kleur van de vruchtjes.

Behandeling

  • Inname van vruchtvlees alleen (bijvoorbeeld een kindje dat een besje eet en de pit uitspuwt) behoeft geen behandeling.

  • Na inname van volledige vruchtjes of na inname van naalden neem je best contact met het Antigifcentrum (070 245 245). Het Antigifcentrum zal samen met jou evalueren of het slachtoffer moet overgebracht worden naar het ziekenhuis voor observatie op intensieve zorgen.

Symptomen

Bij de mens treden één tot twee uur na het eten van zaden of naalden de volgende verschijnselen op: braken, diarree, buikkrampen, duizeligheid, hallucinaties, verwijding van de pupillen. Bij een zware intoxicatie volgen daarna stuipen, een onregelmatige polsslag, hartritmestoornissen, een sterke daling van de bloeddruk en een plotse dood door hart- en ademhalingsstilstand.

Intoxicaties met dodelijke afloop bij mensen zijn vrijwel uitsluitend te wijten aan vrijwillige inname van plantenmateriaal of aftreksels hiervan. 

Jonge kinderen steken wel eens de fel gekleurde bessen in de mond. Meestal kauwen ze niet op de pit of ze spuwen de pit uit omwille van de bittere smaak. Dergelijke gevallen verlopen meestal zonder symptomen.

Toxiciteit

Alle delen van de taxus – met uitzondering van het rode vruchtvlees van de rode schijnbessen – bevatten een heel krachtig gif, het taxine, dat ook na het drogen, koken of bewaren actief blijft. Daarnaast bevat taxus prikkelende vluchtige oliën. De naalden hebben het hoogste taxinegehalte.

Taxine is een cardiotoxische stof die eerst een prikkelende, daarna een verlammende werking op het hart en het ademhalingscentrum van mens en dier heeft. Taxine zelf is niet irriterend: de irritatie die bij een taxusvergiftiging optreedt in het maag-darmstelsel wordt veroorzaakt door de vluchtige oliën. Bij de mens treden één tot twee uur na het eten van zaden of naalden de volgende verschijnselen op: brakendiarreebuikkrampenduizeligheid, hallucinaties, verwijding van de pupillen. Bij een zware intoxicatie volgen daarna stuipen, een onregelmatige polsslaghartritmestoornissen, een sterke daling van de bloeddruk en een plotse dood door hart- en ademhalingsstilstand.

Meer weten?

De taxus behoort tot de taxusfamilie (Taxaceae). De boom wordt bij ons vaak aangeplant en geschoren als haag en is tweehuizig. De taxus heeft donkergroene naalden, die in twee rijen op de twijgen zijn ingeplant. De mannelijke kegels zijn onbeduidend en staan in een kluwen bijeen. De vruchtjes op de vrouwelijke bomen zijn veel opvallender: het tot 6 mm lange zaad is omgeven door een helderrode zaadrok, die iets langer is dan het zaad.