Het eten van enkele groene aardappelen leidt zelden tot een ernstige vergiftiging

Aardappelen en tomaten zijn veelgebruikte groenten in onze keuken, maar er bestaat vaak verwarring over het eten van groene, onrijpe exemplaren. Het is echter raadzaam om deze niet te consumeren vanwege de giftige stoffen die ze bevatten: glycoalkaloïden namelijk solanine en tomatine. Solanine bevindt zich in groene aardappelen en onrijpe tomaten, tomatine enkel in onrijpe tomaten. In grote hoeveelheden kunnen deze stoffen leiden tot een vergiftiging.

Risico en toxiciteit

Risico

Solanine en tomaten smaken allebei bitter en veroorzaken een branderig gevoel in de mond. In grotere hoeveelheden zijn solanine en tomatine giftig voor de mens. Ze behoren tot de groep glycoalkaloïden die bij inname misselijkheid, buikpijn, braken en diarree kunnen veroorzaken. In zeer zeldzame gevallen kunnen ook duizeligheid, ernstige darmkrampen, zweten, hartkloppingen en wazig zien optreden.

Ernstige vergiftiging komt gelukkig zelden voor, omdat het slachtoffer de giftige bestanddelen meestal onmiddellijk uitbraakt. Als er toch symptomen optreden, treden ze meestal twee tot twintig uur na inname op. Indien je grote hoeveelheden gegeten hebt of ernstige symptomen hebt, neem dan best contact op met het Antigifcentrum of je arts.

Toxiciteit

Solanine komt voor in de bessen, kiemen, jonge scheuten, bloemen, stengels, bladeren en groene knollen van de aardappelplant. Aardappelen kunnen groen worden door blootstelling aan licht, slecht inkuilen of bederf, wat de concentratie solanine verhoogt en de toxiciteit vergroot. De schil en de ogen van de aardappel bevatten de hoogste concentraties solanine. Beschadigde aardappelen of aardappelen die langer in lichte omstandigheden bewaard worden, hebben vaak ook hogere concentraties. Solanine veroorzaakt de groene kleur en een bittere smaak.

Tomaten bevatten ook een beperkte hoeveelheid solanine. Tomatine is aanwezig in de hele tomatenplant, maar verdwijnt na rijping uit de vrucht. De bladeren en stengels van de tomatenplant zijn daarom giftig en ongeschikt voor consumptie.

Solanine en tomatine worden niet afgebroken tijdens het koken, bakken of frituren. De hoeveelheid solanine kan aanzienlijk variëren. Tegenwoordig worden er zelfs aardappelrassen geteeld met een lager solaninegehalte.

Preventie

Enkele adviezen om je te helpen je inname van solanine te beperken:

 

  • Bewaar aardappelen op een donkere, koele, droge plek. Dit voorkomt de vorming van uitlopers en groene plekken.
  • Snij groene plekken, uitlopers en beschadigde delen van de aardappelen weg. Eet bij voorkeur geschilde aardappelen.
  • Als je aardappelen in de schil eet, verwijder dan bij voorkeur groene vlekken en beschadigde delen. Eet aardappelen in de schil bij voorkeur als ze vers en onbeschadigd zijn.
  • Eet nooit beschimmelde of rottende aardappelen.
  • Vermijd het eten van onrijpe, groene tomaten.
  • Wacht totdat tomaten volledig gerijpt zijn voordat je ze eet.
  •  

Bronnen