Histaminevergiftiging? Neem een geneesmiddel tegen allergieën!
Het niet correct bewaren van vis, zoals onvoldoende koeling na de vangst, kan leiden tot een verhoogd histaminegehalte en uiteindelijk een histamine-intoxicatie. Dit fenomeen staat bekend als ‘scombroid-fish poisoning‘, genoemd naar de vissoorten die hier vaak bij betrokken zijn, zoals tonijn en makreel. Ook andere vissoorten, zoals sprot, haring, ansjovis en sardines, kunnen te veel histidine bevatten. Omdat histamine hittebestendig is, kan deze vergiftiging optreden bij zowel rauwe als bereide vis, zoals gebakken of gerookte varianten. De symptomen lijken sterk op een allergische reactie, wat regelmatig tot verwarring leidt.
Inhoud
Behandeling
Men behandelt symptomen van histamine-intoxicatie op dezelfde manier als een allergie: inname van antihistaminica is in de meerderheid van de intoxicaties voldoende. Belangrijk om te weten is dat mensen met histamine-intoxicatie niet allergisch zijn aan vis. Een volgende maaltijd met de diezelfde vissoort, correct bewaard en verwerkt, zal geen reactie uitlokken.
Symptomen
De meest voorkomende klachten zijn roodheid in het aangezicht en de nek, hoofdpijn, hartkloppingen, duizeligheid, zweten, jeuk, en in mindere mate kan dit ook misselijkheid, diarree en/of een gevoel van zwakte geven. Deze reactie kan optreden 20 tot 30 minuten na het eten van vis; Het lijken symptomen van een allergische reactie, maar dit is zeker niet altijd het geval. Zeker als een volledige familie of groep mensen op hetzelfde ogenblik deze symptomen vertoont, moet men rekening houden met een mogelijke histamine-intoxicatie.
Het gebeurt soms ook dat slachtoffers spreken van een licht gepeperde smaak van de vis, maar in de overgrote meerderheid van de gevallen is het niet mogelijk aan de hand van uitzicht, geur of smaak te bepalen of er histamine aanwezig is.
Deze reactie is zelflimiterend en houdt vaak niet langer dan 12 uur aan. Bij ernstige reacties, zoals ademhalingsproblemen of een aanhoudende bloeddrukdaling, is medische hulp vereist.
Toxiciteit
Het vlees van de bovenvermelde vissoorten bevat een grote hoeveelheid histidine, een aminozuur. Als na vangst van de vis de verwerking niet optimaal gebeurt, krijgen bacteriën, aanwezig in de kieuwen of de darmen van de vis, de kans om histidine om te zetten naar histamine. Het lichaam van een mens kan een hoeveelheid histamine afbreken door bepaalde enzymen. Bij inname van een hoge concentratie histamine kan het lichaam niet voldoende afbreken waardoor het overige histamine klachten kan veroorzaken.
Preventie
Als je vermoedt dat vis (vers, gerookt of uit blik) verantwoordelijk is voor een vergiftiging, contacteer dan het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) en geef hen zoveel mogelijk informatie door (lotnummer, aankooppunt, …).
Bronnen
- Scromboïde-intoxicatie na het eten van tonijn. Geraadpleegd op 4 februari 2025 van https://www.ntvg.nl/artikelen/scombroide-intoxicatie-na-het-eten-van-tonijn?check_logged_in=1#
- Histamine-vergiftiging na het eten van makreel. Geraadpleegd op 4 februari 2025 van https://www.ntvg.nl/artikelen/histamine-vergiftiging-na-het-eten-van-makreel#
- Feng, C., Teuber, S. & Gershwin, M.E. Histamine (Scombroid) Fish Poisoning: a Comprehensive Review. Clinic Rev Allerg Immunol50, 64–69 (2016). https://doi.org/10.1007/s12016-015-8467-x
- Taylor, S. L., Stratton, J. E., & Nordlee, J. A. (1989). Histamine Poisoning (Scombroid Fish Poisoning): An Allergy-Like Intoxication. Journal of Toxicology: Clinical Toxicology, 27(4–5), 225–240. https://doi.org/10.3109/15563658908994420
- James M. Hungerford, Scombroid poisoning: A review,Toxicon,Volume 56, Issue 2,2010,Pages 231-243,ISSN 0041-0101, https://doi.org/10.1016/j.toxicon.2010.02.006.