Beter geen hoestsiroop voor kinderen jonger dan zes jaar
In de winterperiode veroorzaken hoest en verkoudheid vaak ongemak en slaapstoornissen bij kinderen. Hoesten komt vaak voor maar is meestal goedaardig: het is een natuurlijke reflex die helpt de luchtwegen vrij te maken.
Hoest kan droog, irriterend en zonder slijm zijn, of juist productief met slijm. De oorzaken zijn divers: virale of bacteriële infecties, allergieën, astma, maagreflux, enz. Ook de omgeving speelt een belangrijke rol, met name passief roken en bepaalde vervuilende stoffen kunnen chronische hoest uitlokken.
Voor kinderen onder de 6 jaar zijn hoeststillende middelen niet aangewezen, wegens gebrek aan bewijs van hun doeltreffendheid. Ze brengen een risico met zich mee op ernstige bijwerkingen, vooral bij overdosering. Bovendien kunnen deze geneesmiddelen de waarschuwingssignalen van een longontsteking of andere ernstige complicaties maskeren.
Inhoud
- Toxiciteit en aanbevelingen
- Codeïne en derivaten
- Dextromethorfan
- Terpeenderivaten
- Preventie en praktische adviezen
Toxiciteit en aanbevelingen
In 2013 heeft het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) de risico-batenverhouding van geneesmiddelen tegen hoest en verkoudheid herzien, wat heeft geleid tot het tegenaanwijzen van geneesmiddelen op basis van onder andere codeïne, folcodine, dextromethorfan of pentoxyverine bij kinderen onder de 6 jaar.
Ze kunnen ook schadelijk zijn bij een productieve hoest, omdat ze de eliminatie van slijm belemmeren.
Hieronder een lijstje van de risicogeneesmiddelen.
Codeïne en derivaten
Codeïne en derivaten (dihydrocodeïne, ethylmorfine): tegenaangewezen voor kinderen onder de 12 jaar en uitsluitend verkrijgbaar op voorschrift. Een te hoge dosis kan aanleiding geven tot ademhalingsdepressie en convulsies. Bijvoorbeeld, een kleine theelepel siroop die 30 mg codeïnefosfaat per 5 ml bevat, is giftig voor een kind van 2 jaar oud met een gewicht van 12 kg.
Meer over codeïne via deze link.
Dextromethorfan
Bij overdosering met dextrometorfan kunnen duizeligheid, gastrointestinale last en verwardheid optreden.
Terpeenderivaten
Terpeenderivaten (kamfer, eucalyptol): suppo’s tegen de hoest die deze stoffen bevatten, worden strikt afgeraden voor kinderen jonger dan 30 maanden en voor kinderen met een voorgeschiedenis van epilepsie of koortsstuipen, omwille van een mogelijk risico van neurologische stoornissen, vooral convulsies.
Preventie en praktische adviezen
- Bij hoest die gepaard gaat met koorts, huiduitslag of andere symptomen, is het aangewezen om onmiddellijk uw huisarts te raadplegen. Bij hoesten zonder klachten, is het aan te raden uw arts te bezoeken als het hoesten langer dan twee weken aanhoudt.
- Rook nooit in de buurt van een kind, dit verergert (onder andere) de hoest.
- Vermijd parfums, aerosolen en andere irriterende producten in huis.
- Houd de lucht in de kamers fris en voldoende vochtig.
- Een lepel honing (voor kinderen ouder dan één jaar) of een warme drank kunnen helpen om de hoest te kalmeren.
- Vermijd “natuurlijke” siropen die essentiële oliën zoals kamfer of eucalyptus bevatten, deze zijn gevaarlijk voor jonge kinderen.
- Zorg ervoor dat het kind voldoende drinkt om de slijmen te verdunnen.
Referenties
- Geneesmiddelen gebruikt bij kinderen tegen hoest en verkoudheid: aanbevelingen van het FAGG. 2013. Beschikbaar via: https://www.fagg.be/nl/news/news_antitussifs_2013_04
- Antitussiva bij kinderen. Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium – Folia Pharmacatherapeutica, maart 2013. Beschikbaar via: https://www.bcfi.be/nl/chapters/5?frag=3897
- Acute hoest bij kinderen – Presentatie voor gezondheidsmedewerkers. November 2014. Beschikbaar via: https://farmaka.bcfi.be/frontend/files/publications/files/acute-hoest-bij-kinderen-presentatie.pdf
Versie 9/2025