Pesticiden zijn niet ongevaarlijk voor mens en dier! Lees gebruiksaanwijzing en voorschriften veiligheid

In huis, in de tuin, in de landbouw, overal worden we geconfronteerd met producten die dienen voor de bestrijding van wat wij als ‘ongewenste organismen’  beschouwen. Pesticiden is de verzamelnaam voor deze bestrijdingsmiddelen. Onjuist/onveilig gebruik van deze chemische producten  kan leiden tot ernstige ongelukken en verschillende gezondheids- en milieuproblemen. Daarom is het gebruik van pesticiden in Europa onderworpen aan strenge normen, om zowel de gebruiker als het milieu te beschermen.

Inhoud

Behandeling

Wat te doen bij een ongewenste blootstelling aan deze producten?

  • Bij huid- en oogcontact is het belangrijk meteen en langdurig te spoelen met lauw stromend  water (15 minuten). Als de klachten aanhouden, neem dan contact op met uw huisarts. Hoe correct spoelen? Kijk naar ons animatiefilmpje, via deze link.
  • Bij het inademen van gassen, zoek je best meteen frisse lucht op. Als de ademhalingsmoeilijkheden verergeren, gepaard gaan met moeite om diep in te ademen of niet verminderen binnen enkele uren, raadpleeg dan een arts.
  • Bij het inslikken van een product, laat je het slachtoffer niet braken – om een tweede contact met de slokdarm te vermijden. Laat het slachtoffer een paar slokjes water drinken en volg de symptomen gedurende de komende vier uur op. Als er pijn is, moeite met ademhalen, veel moet overgeven, overmatig speeksel produceert of zwelling of letsels in de mond opmerkt, ga dan naar het ziekenhuis.

Bel bij een ongeluk met een bestrijdingsmiddel/gewasbeschermingsmiddel het Antigifcentrum op 070 245 245 (24/7).

Wat zijn pesticiden?

Pesticiden zijn middelen die ’ongewenste organismen’ doden, onschadelijk maken of afweren. Het actieve ingrediënt in een pesticide is een chemische stof. Ongewenste organismen zijn bijvoorbeeld ratten, muizen, luizen, bladluizen, vlooien, muggen, houtwormen, virussen, bacteriën, schimmels, onkruiden …  

Gewasbeschermingsproducten en biociden

De term ’pesticiden’ dekt een breed scala aan producten die kunnen worden onderverdeeld in twee hoofdgroepen. Afhankelijk van wat er beschermd wordt, spreken we van gewasbeschermingsmiddelen en van biociden.

Gewasbeschermingsmiddelen of fytosanitaire producten (’fyto’ betekent ‘plant’ in het Grieks) beschermen planten: alle planten die in de land- en tuinbouw worden gekweekt. Deze producten worden vooral in de landbouw gebruikt, maar ook in particuliere tuinen. Het gaat om bestrijdingsmiddelen tegen onkruid (herbiciden), insecten (insecticiden), schimmelziekten (fungiciden) en andere plantenparasieten.

De andere groep zijn de biociden (‘levensdoders’ in het Grieks). Dit is een grote en diverse groep van depesticiden– die gebruikt worden tegen ongewenste organismen in vele toepassingen, met uitzondering van de bescherming van gewassen. Ze worden vaak gebruikt in en rond onze huizen: insecticiden, rodenticiden (tegen knaagdieren), houtbeschermingsmiddelen, handgels, …., enz.

Een fabrikant, importeur of distributeur die een pesticide in België wil verkopen, moet eerst toelating krijgen van de Belgische autoriteiten. Meer informatie over gewasbeschermingsmiddelen is te vinden op de website van Fytoweb. Voor informatie over biociden, bezoek www.biocide.be.

Preventie

Vanwege de grote verscheidenheid aan pesticiden en hun toxiciteit voor mens en milieu, is het onmogelijk om een lijst met veiligheidsadviezen op te stellen voor alle soorten producten. Sommige adviezen zijn echter universeel.

  • Lees de gebruiksaanwijzing en veiligheidsinstructies op het etiket en de bijsluiter zorgvuldig voordat je een bestrijdingsmiddel gebruikt.
  • Bewaar pesticiden buiten het bereik van kinderen en dieren. Gebruik ze niet in hun bijzijn.
  • Als je vragen hebt of twijfelt aan iets, aarzel dan zeker niet om ze te stellen aan professionelen (firma van het product, …).
  • Bewaar de producten in hun oorspronkelijke verpakking. Giet ze niet over in drinkwater- of frisdrankflessen.
  • Laat producten niet onbeheerd of open achter, vooral niet als jonge kinderen vrij rondlopen in de omgeving.
  • Draag beschermende kleding zoals handschoenen bij het gebruik van geconcentreerde producten (lees hiervoor het etiket).
  • Sluit bussen/flessen met pesticiden goed af na gebruik.
  • Was je handen met water en zeep na het gebruik van pesticiden.
  • Werk in goed geventileerde ruimtes en houd rekening indien van toepassing met tocht en wind.

Versie 10/2025