Elektronische sigaretten en de vloeibare (na)vullingen

 
 
In dit artikel bespreken we hoofdzakelijk de gevaren van de vloeibare (na)vullingen (e-liquids, e-vloeistoffen of e-juice) die nicotine bevatten. Nicotine is een giftige stof. Bij kinderen kan het drinken van een beperkte hoeveelheid van deze vullingen al een ernstige vergiftiging veroorzaken. Maar ook het vullen van de e-sigaretten met stoffen die hiervoor niet geschikt zijn of te geconcentreerd zijn of het gebruik van deze vloeistoffen op een andere wijze dan oorspronkelijk bedoeld is, houdt risico’s in. Sinds augustus 2019 merkt men in de Verenigde Staten vooral, maar niet alleen, bij jonge mensen een toename van klachten na het gebruik van e-sigaretten, dit gaat voornamelijk over problemen aan de luchtwegen. De precieze oorzaak is vooralsnog onbekend. Er is geen enkel geval buiten de Verenigde staten bekend. Gegevens over de toxiciteit van elektronische sigaretten op lange termijn zijn eerder beperkt en vallen buiten het bereik van dit artikel.
 
 
 
 

Symptomen

De meest voorkomende ongevallen met vloeibare vullingen gebeuren door inslikken, huidcontact of contact met de ogen.
Een elektronische sigaret (of e-sigaret) werkt op de elektriciteit van een batterij om de handeling van roken te simuleren. Er is geen verbranding.
1
2

De meest voorkomende ongevallen met vloeibare vullingen gebeuren door inslikken, huidcontact of contact met de ogen. De ernst van de vergiftiging hangt vooral af van de hoeveelheid nicotine.

Bij inslikken

De symptomen na het inslikken variëren, naargelang de hoeveelheid ingenomen vloeistof en de concentratie nicotine ervan.

De eerste tekenen van een vergiftiging zijn misselijkheid, braken, bleekheid, duizeligheid, hoofdpijn, hartkloppingen, enz. Bij ernstige vergiftigingen kunnen zich stuipen (convulsies), hartritmestoornissen en ademhalingsproblemen voordoen.

Bij kinderen kan een dosis nicotine van 10 mg een ernstige vergiftiging veroorzaken! Enkele ml vloeistof kunnen dus al gevaarlijk zijn.

Over de giftigheid van vloeibare vullingen zonder nicotine is nog niet veel geweten.

Bij huidcontact

Bij huidcontact kan er irritatie optreden.

Bovendien kan de nicotine in de vullingen in sommige gevallen worden geabsorbeerd door de huid en een vergiftiging veroorzaken.

Bij oogcontact

Irritatie van het oog is mogelijk.

Bij inhalatie of verkeerd gebruik

Ernstige klachten van de luchtwegen kunnen optreden zoals hoesten, kortademigheid en pijn aan de borstkas. Soms gaan deze klachten gepaard met overgeven, misselijkheid en koorts of vermoeidheid. Deze symptomen zijn voorlopig alleen in de Verenigde Staten gemeld.

 
 
 
 

Behandeling

 Bij een ongeval met vloeibare vullingen voor elektronische sigaretten neem je best meteen contact op met je arts of het Antigifcentrum (070 245 245 – gratis).

Om het risico te kunnen inschatten, zullen wij je enkele vragen stellen:

  • Wat is de naam van het betrokken product + is er een etiket of label aanwezig?
  • Wat is de leeftijd van het slachtoffer?
  • Wat is de ingenomen hoeveelheid?
  • Over welk type blootstelling gaat het? (inslikken, huidcontact, oogcontact, …)
  • Wat is de tijd tussen het ongeval en dit gesprek?
  • Stel je symptomen vast?

De behandeling bestaat uit het bestrijden van de symptomen. Er bestaat geen specifiek tegengif.

Bij inslikken

Bij inslikken van vloeibare vullingen kan je de mond spoelen en enkele slokjes water te drinken geven.

Een observatie in het ziekenhuis kan nodig zijn, als het om een aanzienlijke hoeveelheid nicotine gaat.

Bij huidcontact

Was de huid met water en zeep en spoel grondig na. Als er symptomen optreden (roodheid, irritatie, ...), neem dan contact op met een arts.

Bij oogcontact

Spoel het oog grondig gedurende meerdere minuten met lauw, stromend water. Als na het spoelen de symptomen aanhouden (rode ogen, ongemak, pijn), contacteer een arts.

Bij inhalatie of verkeerd gebruik

Ga bij gezondheidsklachten, zoals klachten aan de luchtwegen (hoesten, kortademigheid, pijn aan de borstkas) steeds langs je arts, ook als deze klachten zich pas enkele dagen later voordoen. Soms gaan deze klachten gepaard met overgeven, misselijkheid en koorts of vermoeidheid.

 
 
 
 

Toxiciteit

Nicotine is één van de voornaamste oorzaken van de verslavende werking van roken. Het is ook een krachtig zenuwgif, dat in insecticiden gebruikt wordt. Maar ook voor mensen is nicotine giftig.

 
 
 
 

Risico

De e-sigaret is een relatief nieuw product op de markt. Vooral de vloeibare vullingen vormen een risico op vergiftiging. Gezien de aanwezigheid van nicotine in een aantal modellen is de elektronische sigaret verre van een onschuldig product.

Net zoals gewone sigaretten(peuken) gevaarlijk zijn voor kinderen, vormen elektronische sigaretten en de vullingen die nicotine bevatten een risico voor hen.

Gegevens over de toxiciteit op lange termijn zijn eerder beperkt en vallen buiten het bereik van dit artikel. De Hoge Gezondheidsraad (HGR) adviseert evenwel: "Aangezien nicotine en ook andere stoffen die bij dampen worden geïnhaleerd zeker niet onschadelijk zijn of mogelijk schadelijk kunnen zijn, meent de HGR dat bij de introductie van de e-sigaret - al dan niet met nicotine - voorzichtigheid en terughoudendheid is geboden."

 
 
 
 

Preventie

Net zoals gewone sigaretten(peuken) gevaarlijk zijn voor kinderen, vormen elektronische sigaretten en de vullingen die nicotine bevatten een risico voor hen.
 
 
 
 

Meer weten?

Een elektronische sigaret (of e-sigaret) werkt op de elektriciteit van een batterij, om de handeling van roken te simuleren. Er is geen verbranding. Ze heeft de vorm van een sigaret, met een weerstand en een vulling met vloeistof (e-liquid). Soms is er aan het uiteinde een diode, die een verbranding voorstelt. Wanneer de gebruiker aan de sigaret trekt, wordt de vloeistof in de vulling verwarmd en ademt men de dampen in. Visueel lijkt deze stoom op de rook van een echte sigaret. Aan deze stoom kan een smaakstof worden toegevoegd, al dan niet met nicotine. Er wordt een grote variëteit aan (bij)vullingen (meestal in kleine flesjes) verkocht.

Elektronische sigaretten winnen aan populariteit, ter vervanging van de conventionele sigaret of als middel om te stoppen met roken.

E-sigaretten zonder nicotine moeten voldoen aan de algemene wet inzake productveiligheid.

Een nieuwe EU-richtlijn inzake tabaksproducten doet een aantal aanbevelingen en verplichtingen over de toestellen en de vloeibare vulling. Deze Europese richtlijn is ondertussen omgezet in Belgische wetgeving: koninklijk besluit betreffende het fabriceren en het in de handel brengen van elektronische sigaretten.

De vloeibare vullingen bestaan gewoonlijk uit propyleenglycol (om rook te simuleren), glycerol, eventueel nicotine en aroma’s. De navulverpakkingen met nicotine mogen maximum 10 ml vloeistof (e-liquid) bevatten. De concentratie van nicotine in de vloeistof kan oplopen tot het wettelijk maximum van 20 mg/ml.