Is paracetamol veilig?

Paracetamol is wereldwijd een van de meest gebruikte pijnstillende en koortsverlagende middelen. Het staat bekend als een geneesmiddel dat veilig te gebruiken is voor kinderen, ouderen en bij zwangerschap. Zoals voor elk medicijn is het belangrijk de maximale hoeveelheden te respecteren. 

Bij het vermoeden van een overdosis is het belangrijk niet af te wachten of symptomen zich al dan niet voordoen. Wanneer je te veel paracetamol hebt ingenomen, neem dan onmiddellijk contact op met je arts, apotheker of het Antigifcentrum.

Waarvoor wordt paracetamol gebruikt?

Paracetamol wordt gebruikt bij behandeling van lichte tot matige pijn en/of koorts. Bijvoorbeeld bij griep, verkoudheid, keel-, hoofd- of tandpijn, migraine, menstruatiepijn,…

Hoeveel paracetamol mag men nemen?

  • Voor een volwassene bedraagt de maximale dagelijkse dosis paracetamol 4 gram.
    (m.a.w. maximum 4 x 1 gram of 8 x 500 mg per 24 uur).

  • Bij kinderen is dat maximaal 10 tot 15 mg per kg lichaamsgewicht en dit tot 4 maal per dag.

Er dient een periode van minimaal 4 uur tussen twee innamen te zitten.

Als je andere medicijnen op basis van paracetamol gebruikt, moet je daar rekening meer houden, zodat de maximale dagelijkse dosis niet wordt overschreden.

De behandeling is best zo kort mogelijk en de duur moet strikt aangepast zijn aan de duur van de symptomen. Als de pijn en koorts langer dan 3 dagen aanhouden, raadpleeg je best een arts.

Wat bij een overdosis paracetamol?

Wanneer je te veel paracetamol hebt ingenomen, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts, apotheker of het Antigifcentrum. Zelfs als je je goed voelt, dien je bij vermoeden van overdosering medisch advies in te winnen, vanwege het risico van latere leverschade.

Een overdosis paracetamol kan de lever ernstig en blijvend beschadigen, wat potentieel dodelijk is. De lever staat onder andere in voor het onschadelijk maken van giftige stoffen, zoals medicijnen of alcohol en speelt een belangrijke rol bij de energiehuishouding. Wanneer de lever onherstelbaar is beschadigd, is een transplantatie de enige kans op genezing.

De eerste symptomen van een te hoge dosis paracetamol zijn misselijkheid, braken, verlies van eetlust en buikpijn. Deze symptomen zijn echter vaag en niet specifiek. Bij het vermoeden van een overdosis is het belangrijk niet af te wachten of symptomen zich al dan niet voordoen. De tekenen van een aantasting van de lever treden vaak pas na verschillende uren of dagen na inname op. Hoe sneller men een overdosering kan vast stellen, hoe efficiënter de behandeling zal zijn.

Als er heel veel paracetamol is ingenomen, moet de patiënt zo snel mogelijk in het ziekenhuis worden opgenomen. De behandeling van een overdosis bestaat uit toediening van N-acetylcysteïne (in het ziekenhuis).  

Waar op letten bij het nemen van paracetamol?

Respecteer de dosis:

  • Bij volwassenen: maximale dagelijkse dosis van 4 gram.

  • Bij kinderen: maximaal 10 tot 15 mg per kg lichaamsgewicht.

  • Interval van minimum 4 uur tussen twee innamen.

  • Indien je andere geneesmiddelen gebruikt die paracetamol bevatten, moet je zorgen dat de maximale dosis niet overschreden wordt. Raadpleeg de bijsluiters om te weten of geneesmiddelen paracetamol bevatten.

  • Als pijn en/of koorts langer dan 3 dagen aanhouden, raadpleeg je best een arts.

Bespreek het gebruik van paracetamol met je arts als:

  • Je andere geneesmiddelen gebruikt of kort geleden hebt gebruikt. Het kan voorkomen dat deze elkaars werking en/of bijwerking(en) beïnvloeden.  

  • Je geneesmiddelen neemt voor epilepsie, tuberculose, Aids, …Deze geneesmiddelen beïnvloeden de werking van lever en nieren.

  • Je overmatig alcohol gebruikt (meer dan vier eenheden per dag voor mannen en meer dan drie eenheden per dag voor vrouwen). Door chronische alcoholmisbruik kan, bij hoge doses paracetamol, sneller leverbeschadiging optreden.  

  • Je een caloriearm dieet volgt of als je, ten gevolge van ziekte, weinig en niet gevarieerd eet.

Langdurig gebruik

Bij langdurige behandeling met hoge doses paracetamol moeten de nier- en leverfuncties regelmatig gecontroleerd worden.

Preventie

Wees aandachtig voor een overdosering. Er zijn enkele typische situaties die tot een overdosis kunnen leiden:

  • Herhaalde inname zonder voldoende tussenpauze bij hevige tand- of hoofdpijn.

  • Onvrijwillige inname door kinderen van zoete siropen die paracetamol bevatten.

  • Het combineren van geneesmiddelen die paracetamol bevatten. Zo zijn er geneesmiddelen die alléén paracetamol bevatten, maar er zijn ook geneesmiddelen die vaste associaties van paracetamol met andere bestanddelen bevatten.

Paracetamol wordt verkocht onder verschillende merknamen en het is niet altijd van de merknaam af te leiden wat een geneesmiddel bevat. Raadpleeg steeds de bijsluiters om te weten of een geneesmiddel al dan niet paracetamol bevat. 

Een regelmatig gebruikte combinatie van bijvoorbeeld Sinutab® en Dafalgan® kan gemakkelijk leiden tot een overdosering.

Voorbeelden van combinatiepreparaten:

  • Lonarid-N®: paracetamol + coffeïne.

  • Perdolan Compositum®, Troc®, Excedryn®: paracetamol + acetylsalicylzuur + coffeïne.

  • Afebryl®: paracetamol + acetylsalicylzuur + ascorbinezuur.

  • Algocod®: paracetamol + codeïne.

  • Zaldiar®: paracetamol + tramadol.

  • Nevrine Codeine®: paracetamol + codeïne + coffeïne.

  • Medicatie voor sinusitis en verkoudheid: Niocitran®  en Sinutab® (paracetamol + pseudo-efedrine),  Rhinofebryl® (paracetamol + chloorfenamine).

  • Toplexil® siroop: paracetamol + guaifenesine + oxomemazine.

Respecteer de maximale dagelijkse dosis.

Lees steeds de bijsluiters van medicijnen om te weten hoe je ze moet gebruiken en waar je rekening mee moet houden.

Meer weten

Paracetamol is onder verschillende merknamen (Dafalgan, Dolol-Instant, Lemsip, Panadol, Perdolan,…) en toedieningsvormen (siroop, zetpillen of suppo’s, comprimés, smelttabletten, bruistabletten) beschikbaar. Het is zonder voorschrift te verkrijgen in apotheken.

Opmerking voor eigenaars van katten:

Bij de kat veroorzaakt paracetamol zeer ernstige vergiftigingsverschijnselen, omdat de kat niet in staat is om de metabolieten af te breken. Dus paracetamol nooit aan katten toedienen!